კაცი სასაფლაოზე დილაადრიან მივიდა — როცა ნისლი ჯერ კიდევ არ გაფანტულიყო და მიწა ცივი და ნესტიანი იყო. ხელში ეჭირა თეთრი ყვავილები — ზუსტად ის, რაც მის ცოლს სიცოცხლეში უყვარდა. ის მხოლოდ რამდენიმე თვის წინ გარდაიცვალა და კაცს ჯერ კიდევ არ სჯეროდა, რომ საყვარელი ქალი აღარ იყო ცოცხალი.
როცა ცოლის საფლავს მიუახლოვდა, კაცი შეჩერდა. საფლავის ქვის წინ, პირდაპირ სველ მიწაზე, მუხლებზე ისხდნენ ორი გოგონა. ტყუპი დები. ისინი ერთმანეთს ეხუტებოდნენ და ხმამაღლა ტიროდნენ, ხელები ტალახით ჰქონდათ დაფარული, მუხლები დასველებული — მაგრამ თითქოს ამას ვერ ამჩნევდნენ.
კაცი დაიბნა. მას ეს ბავშვები არასოდეს ენახა. მის ცოლს თითქმის აღარ ჰყავდა ნათესავები, მით უმეტეს — დისშვილები ან ნათლულები.
— ვინ… ვინ ხართ თქვენ? ეს ჩემი ცოლის საფლავია, — ჩუმად იკითხა მან, რომ არ შეეშინებინა.
ერთმა დამ მოულოდნელად შეხედა მეორეს და შიშით სავსე თვალებით ჩურჩულით უთხრა ისე, რომ კაცს არ გაეგონა:
— არაფერი უთხრა. მან არაფერი უნდა იცოდეს.
როცა კაცმა გაიგო, ვინ იყვნენ სინამდვილეში ეს ტყუპები, საშინლად შეძრა 😱😨
— გთხოვთ, ამიხსენით. არაფერს დაგიშავებთ. გეფიცებით!
გოგონებმა ცრემლიანი თვალები აუწიეს. ერთმა ჩუმად თქვა:
— ჩვენ დედასთან მოვედით…
ეს სიტყვები მასზე უფრო მძიმედ დაეცა, ვიდრე ნებისმიერი დარტყმა.
— რომელ დედასთან? — წამოსცდა მას.
მეორე გოგონამ კანკალით უპასუხა:
— ჩვენსას. ის აქ არის დაკრძალული.
კაცმა იგრძნო, როგორ მოეკვეთა ფეხები. ნელა გადაიტანა მზერა საფლავის ფოტოზე — და ისევ გოგონების სახეებზე. იგივე თვალები. იგივე წარბები. იგივე ღიმილი, ძლივს შესამჩნევი ცრემლებში.
მაშინ სიმართლე, რომელმაც სუნთქვა შეუკრა, მთლიანად გამოიკვეთა.
ბევრი წლის წინ მისი ცოლი რამდენიმე თვით გაუჩინარდა და თქვა, რომ „წარსულთან უნდა გაერკვია“. მან კითხვები არ დაუსვამს. ენდო. ახლა კი მის წინ იჯდა ორი ცოცხალი საიდუმლო, რომელთა არსებობაზეც წარმოდგენაც არ ჰქონდა.
— ჩვენ ბავშვთა სახლიდან ვართ, — ჩუმად დაამატა ერთმა დამ. — გვითხრეს, რომ დედა გარდაიცვალა… და რომ უნდოდა, მასთან მოვსულიყავით, როცა გავიზრდებოდით.
კაცი მათ გვერდით დაჯდა ცივ მიწაზე.
იმ დღეს ის სასაფლაოდან მარტო არ წავიდა. და ცხოვრება, რომელიც დასრულებული ეგონა, თავიდან დაიწყო — ორი პატარა ხელით, რომლებიც მის ხელებში იყო ჩაჭიდებული.
