მე 29 წლის ვარ. არასდროს ვყოფილვარ დაქორწინებული, არასდროს დავიწყე ცხოვრება ნულიდან, არც წასულვარ შორს.
უბრალოდ ვცხოვრობდი. სახლი, სადაც მე და ჩემმა ძმამ გავიზარდეთ, ჩემთვის მთელი სამყარო გახდა მას შემდეგ, რაც მშობლები აღარ გვყავდა.
ჩვენ ორნი ვიყავით. მე ბორშს ვამზადებდი, ის — ელექტრობას აგვარებდა. ერთად ვიცინოდით, ვათვალიერებდით დედის ფოტოებს, ვკამათობდით, ვის უფრო ჰგავდა მამა.
![]()
როდესაც ცოლი მოიყვანა სახლში, გულწრფელად ვეცადე მისი მიღება. პლედები ვაჩუქე, ხაჭაპურიც გამოვაცხვე, დედის საძინებელიც კი მათ დავუთმე.
მინდოდა, რომ ბედნიერები ყოფილიყვნენ.
მაგრამ ნელ-ნელა რაღაც უცნაური გაჩნდა. არა ძმასთან — მასთან. მისი მზერა ცივი გახდა. სიტყვები — უხეში. სახლში, სადაც სიცილი ისმოდა, დუმილი ჩამოვარდა.
ერთ დღეს სამზარეულოში მომიახლოვდა და მითხრა:
— შენ დიდი ხარ. იპოვე შენი ადგილი. ჩვენ მარტო ცხოვრება გვინდა.
ვუყურებდი და ვერ ვიჯერებდი. გოგონა, რომელიც ჩემს სახლში მოვიდა და გადაწყვიტა, რომ ამ სახლში ჩემთვის ადგილი აღარ იყო.
ხოლო ჩემი ძმა… ჩუმად იდგა. თვალი არ შემხვედრია.
არ მიტირია. უბრალოდ ავდექი და ჩემს ოთახში შევედი. ფანჯარასთან დავჯექი, სადაც დედა ქსოვდა და მე გაკვეთილებს ვამზადებდი. სადაც ძმა კუბიკებით თამაშობდა.
სადაც დღიურში დავწერე: “ჩვენ ოჯახი ვართ და ყოველთვის ვიქნებით”.
არ ვიცოდი, სად წავსულიყავი. მარტო ცხოვრება არ ვიცოდი. არასდროს.
მეორე დილით პატარა ყუთი შევკარი — ძველი ფოტოები, ბავშვობის ნახატი და წერილი.
გრძელი. სიტყვები, რომლების თქმაც ხმამაღლა ვერ შევძელი — რომ მიყვარს, რომ სახლი მხოლოდ კედლები არ არის. რომ ის ყოველთვის ჩემი ძმა იქნება, თუნდაც მარტო დავრჩე.
ყუთი მაგიდაზე დავტოვე. გავედი. კარი ზედმეტად ხმაურიანად გაიხურა.
სამი დღე მეგობართან ვრჩებოდი. ვფიქრობდი — როგორ გავაგრძელო ცხოვრება. ძმის გარეშე. ფესვების გარეშე.
მერე ის მოვიდა. ხელი ჩამჭიდა და მითხრა:

— მე მშიშარა ვიყავი. მეგონა, ზრდასრულობა განშორებაა. მაგრამ გავიგე: ნამდვილი ოჯახი არ გაძევებს — გიჭერს. შენ არ წახვალ. ყველაფერს ერთად გამოვასწორებთ.
მან ჩამეხუტა. მე ავტირდი.
და მაშინ მივხვდი: მარტო ყოფნა საშიშია. მაგრამ როცა გისმენენ — ხარ გადარჩენილი.







